X Bacak Nasıl Olur, Tedavisi ve Ameliyatı, Çarpık Bacak Düzeltme Egzersizleri

zidowenDiz

X bacak nedir?

X bacak deformitesi, bacaklarda dizlerin birbirine yakın durduğunda ayaklarını açık şekilde aralı olması ile karekterize bir deformitedir. Bacakların içe kıvrık olması nedeni ile dizlerin birbirine değmesidir.  X bacak hastalığı teşhisinde Doktor ayrıntılı bir fizik muayene ve röntgen ile teşhis yapmalıdır. Diz ve bacak filmeleri istenmelidir.

Çarpık Bacak Neden Olur?

X bacak (çarpık bacak) birçok sebebe bağlı olarak görülebilmektedir. X bacak hastalığının bazılarında nedeni tam olarak bulunamaz. Genellikle X bacak kırıklara(tibia proksimal metefiz kırığı), büyüme plağı hasarlarına, enfeksiyonlara, raşitizme, iskelet displazileirne, fibroz displaziye ve multipl egzositozise bağlı olarak gelişebilmektedir. Ayrıca x bacak fizyolojik de olabilir. Osteoartrit de kemiklerde eğrilikler meydana getirerek bacaklarda eğrilik ve bu tür problemlere neden olabilmektedir.

X bacak nasıl olur;x-bacak

Patolojik genu valgum çift taraflı olduğunda X bacak olarak adlandırılır, tek taraflı olduğunda ise  K bacak olarak adlandırılır. Çocuklarda çarpık bacak, ayaklarını birleştirmek istediğinde dizleri birbirine değer ve yan yana tutamaz, bir diz öne bir diz arkaya gelecek şekilde birleştirebilir.

X bacaklar genellikle 2 yaşından sonra gelişerek yaklaşık 4 yaşına doğru artar. 8 yaşına geldiğinde bir daha değişmemek üzere erişkin yaştaki düzeyine iner. Çarpık bacaklar kızlarda daha yoğun olarak görülmektedir. Erken yaşta ailelerin çocuklarında bu tür problemler olup olmadığını kontrol edip bu tür bir rahatsızlık olduğunu fark ederlerse çocuk doktoru ve ardından bir ortopedi doktoruna çocuklarını muayene ettirilmelidir. 6 yaşından sonra çocuklarda hala çarpık bacak veya x bacak da düzelme olmamışsa kesinlikle kontrol edilmelidir.

Çarpık bacaklar sayesinde çocuklar yürümeyi öğrenirken dengede durabilirler. Pek çok çocuk için çarpık bacaklar normal gelişimin bir parçasıdır. Çocuk büyüdükçe dizler genellikle normal pozisyonlarına döner. Kilo fazlası olan çocuklar normal kiloda olan çocuklara oranla çarpık bacak oluşumuna daha yatkındırlar.

X bacak(Çarpık Bacak) Olmasının Zararları

X bacaklı olmanın zararları ise özellikle eğrilikle birlikte vücutta özellikle diz, kalça ve ayak eklemlerinin merkez noktaları ve yüklenme eksenleri kaymaktadır. Çarpık bacaklar bu noktaların üzerine düşen ağırlıkların değişmesi vücut sisteminin ve özellikle yürüme ve hareketlerin de kısıtlanması anlamına gelmektedir. Çarpık bacak ameliyatı ve egzersizleri yapılarak bu kısıtlanmaların ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır. Çocuklarda özellikle erken yaşta obezite ile x bacak hastalığı ileri ki yıllarda çok daha kötü sonuçlara yol açabilir. Ağrı ve özellikle yürüme güçlüğü var ise bir an önce doktor muayenesi yapılmalıdır. Eklem ve kemik komplikasyonları konusunda uzmanlaşmış bir ortopedi doktoru  bu rahatsızlıkta altta yatan nedenler, aramak için muayene,kan testleri ve röntgen ve bir takım testleri görmek isteyecektir.

Yetişkinlerde  genellikle ayak bilekleri, dizler, hatta kalça ağrısına neden olur. Ayrıca yürürken otururken ve herhangi bir aktivite yaparken ağrı olmasa bile hareketleri farklı yaptıklarını hissederek bu sorunu gidermek isteyeceklerdir.Sosyal ortamlarda  kendilerine bir güvensizlik hissi oluşturacaktır.

Çarpık Bacak Eğriliği Nasıl Düzelir?

Çarpık bacak tedavisi

Öncelikle bu hastalık için kaynağının doğru bulmak gerekir. Bir çok sebebe bağlı geliştiği için kök sebep bulunmalıdır ve  x bacak tedavisine öyle başlanmalıdır. Örneğin raşitizm ile meydana gelen bir sorunda d vitamini, fosfat ve kalsiyum  eksikliği ile meydana gelmiş ise bu durumun tedavisinde günlük yeterli D vitamini, fosfor ve kalsiyum almak gerekir. Yeterli güneş ışığı alma çok yardımcı olabilir. Geceleri kullanılmak için tasarlanmış brace lerde x bacak ve eğrilik problemlerinde kullanılmaktadır.

Ameliyatsız x bacak düzeltmek ve ameliyatsız bacakda ki eğrilikleri düzeltmek için egzersiz ,brace kullanımı veya fizik tedavi yapılabilir. Ancak öncelikle doktorunuza görünmeniz ve sorunun kaynağının bulunması gerekir.

xbacak düzeltme breys

X Bacak Ameliyatı

Genellikle cerrahi tedavilerde  büyüme plağının iç tarafına koyulan küçük plaklarla dışta devam eden büyüme ile düzelmenin sağlanması ya da kemik osteotomileri ile düzelmenin sağlanmasıdır. Osteotomi ameliyatı yetişkinlerde en sık kullanılan x bacak tedavi yöntemidir. Osteotomi ameliyatından sonra fizik tedavi normal aktivitelerine  geri dönüş için çok önemlidir.

Çarpık bacaklarda ameliyatın esas amacı da vücudun normal şekilde ağırlık merkezlerini, yürüme ve hareket kısıtlanmalarını ortadan kaldırmaktır. Çocuklarda x bacak ameliyatı için 15 yaş öncesi şu an için uygun görülmemektedir. Büyümenin tamamlanması ile yapılacak cerrahi müdahale daha iyi sonuç verecektir.

X bacak egzersizleri nelerdir?

x bacak egzersizleri

x bacak düzeltme

Yerde yan yatarak kelebek şeklinde bir bacağımız yerde sabit pozisyonda diğer bacağımızı açıp kapatarak bu egzersizi doktorunuzun söylediği tekrar sayısında yapınız.

 

x bacak egzersizleri

x bacak

Bir diğer x bacak düzeltme egzersizi de çömelip kalkma dediğimiz egzersizdir. Bacağımıza dizimizin hemen üzerine thera band yaparak bu hareketin zorluğunu artırarak etkisi artırılabilir. X bacak tedavisinde öncelikle x bacak egzersizleri ile tedavi denenmelidir. Sonraki aşamalarda  dizlerin düzeltilmesi için cihaz veya cerrahi müdahale yapılmalıdır.

Rulo veya havlu bacağın altına alarak sıkma şeklinde baskı yaparak egzersizler yapılabilir.

x bacak hareketleri

x bacak hareketleri

x-bacak-duzeltme-egzersizlerix-bacak-egzersizi

çarpık bacaklar Hamstring Curls

bacak eğriliği düzeltme Lying Abduction Side Lunges Side Step-ups çarpık bacak egzersizleri Wall Squats

Plates topu ile çömelip kalkma da (squat hareketi dediğimiz) yapılabilir. Genellikle diz güçlendirme de de kullanılan benzer egzersizler x bacak egzersizleri için de geçerlidir. Fakat burada yine doktor kontrolünde hareketler belirlenmeli zorluk seviyesinde seçilmelidir ve tekrar sayıları doktorunuzla birlikte belirlenip,egzersiz programına uyulmalıdır.

Daha geniş bilgi için

[Prof. Dr.  Sinan Karaoğlu’na Soru Sormak için Tıklayınız