Kalça Eklemi için artroskopi nasıl yapılır, Kalça Kireçlenmesi ve Kalça Protezi

Sinan KaraoğluGenel1 Yorum

Kalça eklemi için  artroskopi hangi durumlarda yapılır ?

1-     Kalça eklemi kaynaklı olduğu kanıtlanmış fakat klinik ve radyolojik olarak nedeni aydınlatılamayan sorunlarda tanı ve tedavi amacıyla,

2-     Kalça içi cisimler; eklem içine düşmüş olan kıkırdak parçaları, eklem içinde oluşmuş normal olmayan dokular, kalça protezi eklem aralığındaki kemik-çimento parçaları

3-     Sinovit dediğimiz eklem içi yağlayıcı sıvı üreten zarın romatizmal veya diğer nedenlerle olan iltahapları

4-     Labrum denilen kıkırdak halkanın yırtıkları

5-     Kalça sıkışma hastalığında yapısal sorunların ortadan kaldırılması,

6-     Kalça eklemi enfeksiyonu,

7-     Erken dönem kireçlenmeler

8-     İliopsoas tendonu iltihabı ve bursiti gibi durumlarda kalça artroskopisi yapılması uygundur.

Kalça Artroskopisi Nasıl Yapılır?

Kalça artroskopisinde ameliyat süresi 2 saate yakındır.Ameliyat sonrasında hasta ayağa kaldırılıp yürütülür ve hafif hafif egzersizler yapılabilir.Kalça artroskopisi sonrası spora  3-4 ay sonrasında fizik tedavi egzersizleri iyi bir şekilde yapılmışsa başlanabilir.

Kalça artroskopisi 1 santimetrelik, 2-3 adet küçük kesiler aracılığıyla gerçekleştirilir. Artroskopik cerrahi sırasında eklem içi yapılar çok yakın ve büyütülmüş olarak görülür.

Bu sayede hastalıklı dokular çok daha iyi teşhis ve tedavi edilebilirler.

Artroskopik cerrahide; eklem hareketlerini sağlayan, iyileşmesi zor ve ağrılı adale, kapsül gibi dokulara hiç dokunulmamaktadır. Bu durum özellikle kalçada çok daha önemlidir. Böylece ameliyat sonrası eklem hareketleri ağrısız ve rahattır. Ayrıca ameliyat yarasının, kanama olmadığından pansuman ihtiyacı da yoktur. Kalça artroskopisi  enfeksiyon riski de açık cerrahilere göre çok düşüktür.

Kalça artroskopisi  küçük bir delikten eklem içine kamera yerleştirilerek, görüntü monitöre aktarılır. Sonrasında cerrah açılan bir veya birkaç küçük delikten eklem içine sokulan değişik cerrahi aletleri kullanarak, aynı anda da monitörden izleyerek operasyonu gerçekleştirir. Artroskopik cerrahide kullanılan cerrahi aletler kalem ucu büyüklüğündedir.

Kalça artroskopisi yapılırken; artropump  (ekleme verilen sıvı basıncını otomatik ayarlayan bir cihaz), artrocare ( radyofrekans akımı ile çalışan, gereksiz, temizlenmesi istenen dokuları yakıp buharlaştırarak kanamaya neden olmaksızın ortadan kaldıran bir cihaz), özel artroskopik dikiş setleri gibi cihazların bulunması son derece önemlidir.

Avantajları;

Eklem içindeki labrum ve kıkırdak, ağrı duyusu olmayan dokulardır. Artroskopik cerrahi; çevre dokulara zarar vermeden ve yaralamadan, direkt eklem içine girilmesine ve sadece hasta olan dokulara müdahale edilmesine olanak sağlar. Böylece hasta operasyon sonrası son derece rahattır.

KALÇA PROTEZİ

Hangi durumlarda gerekli olabilir?

Kalça kireçlenmesi; Kalça eklemini bu derecede bozan hastalıkların başında kalçanın dejeneratif hastalıkları yani halk arasında ”kireçlenme” olarak adlandırılan hastalıklar gelmektedir. Daha önce geçirilmiş bir hastalığa bağlı olarak ortaya çıkabileceği gibi genetik yatkınlık da kireçlenmenin önde gelen nedenlerinden biridir.

Geçirilmiş kalça kırıkları veya çıkıkları, uzun süre kortizon kullanımı, alkolizm gibi nedenler kemiğin kan dolaşımını bozarak kemik dokusunun ölümüne (Avasküler Nekroz) ve dolayısıyla kalça eklemi yapısının bozulmasına yol açar. Çocukluk çağında tedavileri yapılmamış kalça çıkıkları da kalça ekleminin erken dönemde bozulmasına neden olan hastalıklar arasındadır.
Ağrı, aksama, hareket kısıtlılığı, bacakta kısalma ve dışarıya doğru dönme gibi bulguların öne çıktığı bu tür kalçalarda, kaygan ve pürüzsüz bir kıkırdakla kaplı eklem yüzeyinin bozulduğu, kemiğin deforme olduğu, yeni oluşan kemik çıkıntıların eklemi çevreleyerek sardığı görülür.

Total Kalça protezi sonrası egzersizler , Total kalça protezi sonrası fizik tedavi merkezinde durumunuza göre egzersizlere başlamanız gerekir. Fizik tedavi uzmanının vereceği programa uyarak egzersizleri yapmak gerekir. Yerde yatar pozisyondayken ayakları gaza basar gibi öne ve arkaya basıp çekme egzersizi .Hareket açıklığı egzersizleri yapmak gerekir. Bir sandalye veye bir yerden tutunarak ayaklar hafif şekilde yanlara açılarak 10 ar defa kısa tekrarlar ile egzersizlere başlanabilir. Bu kalça ameliyatları veya total kalça protezi sonrası egzersizlerin amacı kalçayı ve kalça eklemlerini kasarak hızlı bir şekilde normale dönüşü sağlayabilmektir. Kalça ve çevresi için kalça kaslarını kuvvetlendirme egzersizleri yapması uygun olur. Buna benzer egzersizleri ağrı sınırında yapabilirsiniz.

Kalça Kırıkları; Kalçanın boyun çevresi kırıklarının bir kısmı (özellikle belli bir yaş üzerinde) kaynama özelliğine sahip değildir. Bu nedenle kırık parçanın ameliyatla çıkarılması ve kalça fonksiyonlarının devamı için kalça protezi ameliyatı daha uygun olabilmektedir.

Avaskuler nekroz; Avaskuler nekroz (AVN) kalça ekleminin baş kısmını besleyen damar yapının bir kısmının fonksiyonunu kaybederek baş kısmındaki kemiklerin ölmesi ve sonrasında buranın çökmesiyle seyreden bir hastalıktır. Uzun süreli ve/veya yüksek doz kortizon kullanımı, alkolizm gibi nedenlerle olursa da büyük kısmının nedeni bilinmemektedir. Erken evrelerde mutlaka diğer kurtarıcı ameliyatların (core decompression, damarlı kemik nakilleri vs) yapılması önerilmekte ise de avaskuler nekrozun ileri evrelerinde veya diğer tedavi yöntemlerinin yetersiz olduğunda kalça protezi ile tedavi edilir.

Total kalça protezi ise kalça ekleminin her iki tarafının , metal , güçlendirilmiş plastik (polietilen) ve seramik yüzeylerle değiştirilmesi, yapay eklem uygulanması ameliyatıdır.

Kalçanın boyun çevresi kırıklarının bir kısmı (özellikle belli bir yaş üzerinde) kaynama özelliğine sahip değildir. Bu nedenle kırık parçanın ameliyatla çıkarılması ve kalça fonksiyonlarının devamı için kalça protezi ameliyatı daha uygun olabilmektedir.

Avaskuler nekroz; Avaskuler nekroz (AVN) kalça ekleminin baş kısmını besleyen damar yapının bir kısmının fonksiyonunu kaybederek baş kısmındaki kemiklerin ölmesi ve sonrasında buranın çökmesiyle seyreden bir hastalıktır. Uzun süreli ve/veya yüksek doz kortizon kullanımı, alkolizm gibi nedenlerle olursa da büyük kısmının nedeni bilinmemektedir. Erken evrelerde mutlaka diğer kurtarıcı ameliyatların (core decompression, damarlı kemik nakilleri vs) yapılması önerilmekte ise de avaskuler nekrozun ileri evrelerinde veya diğer tedavi yöntemlerinin yetersiz olduğunda kalça protezi ile tedavi edilir.

kalça eklemi ve detayları

kalça artroskopisi

Kalça eklemi femur (uyluk kemiği) başının pelvisteki (leğen kemiği) yuvaya rahatça oturmasını sağlayan bir eklemdir. Femur başı ile leğen kemiğindeki yuvanın uyumu, hareketi ve stabilitesi ile mükemmel bir eklem yapısı oluşturur. Kalça yuvasının halka biçimli esnek kıkırdak yapısı, yuvanın kemik sınırlarını çevreler.

Kalça eklemi diğer eklemlerin tersine stabilitesindeki temel unsur bağlar değil, eklemi oluşturan kemiklerin kendisidir. Bununla birlikte kas güçlerinin dengeli dağılımı ve kalın eklem kapsülü ile kapsül üzerindeki bağlar da stabiliteye yardımcı olur.

Kalça eklemi insan vücudunun en büyük eklemidir. Farklı kas ve tendonlarla (kirişler) oldukça iyi korunmaktadır. Ancak günümüzde eklemde aşınma ile seyreden (özellikle artroz-kireçlenmeler) hastalıkların çoğu kalça eklemi içinde görülmektedir. Genellikle yaşlılarda görülmesine rağmen gençlerde de altta başka bir sebep varlığında görülebilmektedir. Yaşın yanı sıra farklı risk faktörleri de bulunmaktadır. Bu faktörler arasında sürekli olarak ağır işler yapmak, vücudu zorlayan spor dalları ile uğraşmak ve sağlıksız yaşam biçimleri bulunmaktadır. İngiltere’de yapılan bir araştırmada, profesyonel futbolcuların spor yaşamları süresince hiçbir ciddi kalça rahatsızlığı çekmemelerine rağmen, ilerde kalça eklemi artrozuna (kireçlenme) yakalanma risklerinin çok daha fazla olduğu gösterilmiştir.

kalça cam sıkışması

kalça cam sıkışması

Kendine has bir ağrı karakteristiği olan kalça eklemi rahatsızlıkları; ilk başlarda ağır yüklenmelerde oluşan hafif ağrılarla kendini gösterir. Ancak zamanla ağrısız geçen süre azalır ve en ufak yüklenmede, hatta dinlenirken bile ağrılar kendini belli eder ve ağrılar giderek artan şiddetiyle belli eder. Bu ağrılara; aşırı yüklenme ve iltihaplanma sonrası kıkırdak yapıdaki bozulma veya düşme sonrası oluşabilen yaralanmalar neden olabilir. Kıskaç (Pincer) ve Cam (kalça başında ekzantrik mil tarzında şekil bozukluğu) tipi impingement (sıkışma) sendromlarından dolayı da, eklem kıkırdağı arasında istenmeyen bir temas da bu durumun altında yatan sık görülen sebeplerdendir.

Günümüzde “Cam” sıkışması, 60 yaşın altındaki erkeklerde görülen artroz, kalça eklemi rahatsızlığının en önemli sebebi olarak gösterilmektedir. Eğer sıkışma veya kıkırdak yaralanması ortadan kaldırılmazsa, artroz gibi akabinde oluşacak hastalıklar kaçınılmazdır. Hastanın bacağını bükememesi, içe döndürememesi ve kalça ağrıları, kıkırdak yaralanmaları sonrası kendini belli eder. Diz veya omuz eklemlerinin tedavisinde artroskopi (kapalı ameliyatlar) önemli avantajlar sağlamaktadır. Özellikle artrozun ilk belirtileri açıkça görülmeye başladığı dönemde, hastalığın ilerlemesini önlemek için acilen kalça artroskopisi yapılması önerilir. Böylece; tedaviye ne kadar erken başlanırsa o kadar iyi olur.

Kalça eklemi ve kalça protezi ile ilgili sorular ;

Soru :  Resurfacing ile total kalça protezi arasındaki fark nedir, hangisini tavsiye edersiniz, Resurfacing hangi hastanede yapılıyor, siz yapmıyorsanız Kayseri de hangi doktor daha  tecrübelidir . Bilgi verebilir misiniz ?
Sinan KARAOĞLU: Resurfacing ile total kalça protezi arasındaki farklar çok çeşitlidir. İyi yönde farklar varken kötü yönde de farklar vardır . Mesela, daha az anatomiyi etkilemesi, daha  fazla kalça hareketleri ve dislokasyonun (çıkık) daha az olması yönünden resurfacing iyi iken, Avasküler nekroz, teknik zorluklar, femur boyun kırığı riski, ve en önemlisi de metal parçacıkların kana karışabilmesi gibi yönlerden de resurfacing dezavantajlıdır.
Resurfacing ’i uygun vakalara yapabilmekteyiz.
Ancak Osteoporoz‘u olanlar, böbrek bozukluğu olanlar, metal’e aşırı duyarlı olanlar,
diyabeti olanlar ve kalça anatomisini bozan ileri deformiteli hastalıklarda ve geniş avasküler nekroz olanlarda önermemekteyiz.

Soru : 2008 yılında Ankilozan spondilit sebebiyle iki taraflı total kalça protezi ameliyatı oldum. Genel anlamda fazla şikayetim olmamasına rağmen özellikle sol kalça ve kasık bölgemde ağrı, sıkışma, gerilme tarzında rahatsızlıklar hissediyorum.Sağ bacağım yaklaşık 2 cm kadar sol bacağıma göre kısa ve gün içinde farkına varmadan çoğunlukla sağ ayak ucunda yürüyor ve duruyorum.Bunun herhangi bir etkisi olabilir mi? Teşekkürler.
Cevap : Düzenli olarak eklem hareket açıklığı ve  egzersizleri yapmanız ve kısalığı ayakkabı takviyesi ile telafi etmeniz herhalde iyi olur. Bence doktorunuzla konuşarak buna karar vermek en doğrusu.

Soru : Total kalça protezi sonrası görülen yükseklik hissini daha kolay aşabilmek için önereceğiniz egzersizler var mı  yoksa bu konuda ftr merkezlerinde mi tedavi olmalıyım.Ayrıca bu ameliyat öncesi ve sonrasındaki süreci evde mi yoksa ftr merkezlerinde mi geçirmem daha olumlu olur ?
Cevap : Egzersizlerle birlikte daha iyi uyum sağlayabileceğinizi düşünüyorum. Total kalça protezi sonrası ftr de rehabilite edilmenizi öneririm.

total kalça protezi

kalça protezi

Soru : Merhaba  14 ay önce trafik kazası sonrasında pelvis kemiğim kırıldı ve aşırı kireçleme sonucu çektirdiğim filmlerde yuvanın bozulmuş olduğu görünüyor ve her gittiğim doktor total kalça protezi ameliyatını öneriyor.
Öğretmen olmam sebebiyle  sürekli ayakta durmam gerekiyor. Protez ne kadar sağlıklı olur ve topallama gibi bir sorun ortaya çıkar mı?
Herkes gibi yürüyebilecek miyim dışarıdan protez taktığım belli olur mu?
Prof. Dr. Sinan KARAOĞLU : Gerçekten başka çare kalmadıysa protez düşünülebilir. Normale yakın bir yaşantınız olur.
Tabii ki ameliyat ve sonrasında her şeyin yolunda gitmesiyle.

Soru : İyi Günler  Teyzem 33 Yaşında 100 Kilo sol kalça kemiğinde kireçlenme var, ne yapmamız lazım cevaplandırırsanız sevinirim Teşekkürler İyi Günler .
Prof. Dr. Sinan KARAOĞLU : Bu yaşta kireçleme gelişmesi normal değil. Buna sebep olacak bir şey vardır mutlaka, en sık gördüğümüz sebepler, kalçada sıkışma sendromu ya da displazik kalça (kalça yuvasının yetersizliği, yarı çıkık ya da çıkığa meyil denilen durumlar) bunlara örnektir. Erken evrede ise ilaç, zayıflama, kalça ve çevresi kasları kuvvetlendirme egzersizleri yapması uygun olur. İlaç ve diğer yöntemleri uygulamasına rağmen hayat kalitesini düşüren ağrı ve fonksiyon (yürüme mesafesi) kaybına yol açıyorsa  kalça protezi yapılabilir.